Joodse synagoge Bad Bentheim

Bad Bentheim
In onze herfstvakantie hadden we een vakantiehuisje aan de Duitse grens bij De Lutte. Min of meer spontaan reden we naar Bad Bentheim, net over de grens. Dan kun je alleen maar verrast worden.

Voor het eerst kwam ik in Bad Bentheim. Er staat een imposant kasteel, die gewoon niet te missen is. Overigens is deze ook een bezichtiging waard. De stad blijkt een rijke geschiedenis te hebben. Het zandsteen van de berg was in de Middeleeuwen beroemd en werd met paarden en wagens naar verschillende windstreken vervoerd.
Zwolle kende in die tijd een opslagplaats voor het Zandsteen om vandaar verder naar het westen te worden  vervoerd. Bentheim was in die tijd in het Hanzesteden- verbond.

Op de foto staat een eeuwenoude trap, de synagogetrap. Het is een van de weinige overblijfselen van een joodse synagoge. Op deze locatie stond de voormalige synagoge van Bentheim. Een gedenksteen, naast de trap, net niet op de foto, is opgericht in 1985 door Pastor H.J. Smidt. Bovenaan een gedenkkastje met foto’s en tekst staat:
“Wider das Vergessen”. (daaronder in Hebreeuwse lettertekens)

De tekst in de gedenkkast gaat in een notendop in op wat de joodse bevolking van Bentheim is overkomen. De joodse wijk, de moeiten in hun leven vanaf 1933 (vanaf het Naziregime), met de Kristalnacht in 1938 als een hoogtepunt van discriminatie, uitsluiting en beroepsverboden. De synagoge is weliswaar onbeschadigd door de oorlog gekomen maar in 1950 is het door de nieuwe eigenaar gesloopt en herbouwd.

Al wandelend door het oude stadsdeel kwamen we ook een strook grond op een hoogte tegen met een (deel van de) joodse begraafplaats. De kenmerkende grafstenen worden omheind door hekken. Het is echter wel mogelijk om de begraafplaats te betreden.

De spanning van het niet-vergeten proef je des te meer als je een groot gedenksteen ziet, met daarop de eervolle vermelding van de namen van gesneuvelde soldaten uit Bentheim in de Tweede Wereldoorlog. En dat alles net over de grens. Het was zeker een bezoek waard.

Ds. Remko Veldman