Kristallnacht
NOVEMBER, een bijzondere maand. We vieren op Walcheren 70 jaar bevrijding dankzij de Slag om de Schelde, najaar 1944, waarbij de haven van Antwerpen bereikbaar werd gemaakt voor geallieerde transporten en het grootste gedeelte van Zeeland werd bevrijd. Met als keerzijde grote verliezen aan mensenlevens, overal puin en Walcheren onder water.
NOVEMBER, een bijzondere maand. Op 9 november 1938, terwijl deportatie van “ongewenste” Joden al aan de gang was, golfde er een stormvloed van jodenhaat door Duitsland, Oostenrijk en Sudetenland. Een gerichte en gewelddadige actie van de nazi’s en hun sympathisanten tegen de Joden, tegen hun gebedshuizen, hun bezittingen, winkels, scholen, begraafplaatsen en ziekenhuizen. Politie mocht niet ingrijpen, de brandweer mocht geen branden blussen. Ook de kerk hield zich afzijdig (zie wikipedia “kristallnacht”). Er werd een etiketje “spontane volksopstand” opgeplakt; pas later werd duidelijk dat het een gerichte actie van Gauleiter Joseph Goebbels – met instemming van Hitler – was, waar velen graag aan meededen.
NOVEMBER, een bijzondere maand. In Syrie en Irak vechten IS strijders met gerichte en gewelddadige acties tegen ieder die niet de “juiste” wijze van islam belijdt. En zo gaan we nog steeds door.
NOVEMBER, in de synagogen wordt Genesis gelezen. Met Simchat Tora (16 okt) is het laatste van Deuteronomium gelezen, met direct aansluitend het begin van Genesis, Tora is immers altijd doorgaand. We lezen over het verbond, over rechtvaardigheid, over opkomen voor je medemens, over liefde. We lezen het steeds opnieuw, maar het is de vraag: leren we er ooit iets van? Of blijven we doorgaan met oorlogen, antisemitisme, uitsluiting enz.?
NOVEMBER, de opmaat naar advent, beginnend op 30 november. Een klein pasgeboren joden-jongetje in een kribje spreekt ons meer aan dan de Israëlische soldaten die met wapens hun land moeten verdedigen. Als dat kleine joden-jongetje groot wordt, spreekt ook hij over het verbond, over rechtvaardigheid, over opkomen voor je medemens, over liefde. Leren we het ooit?
Laten we het steeds opnieuw proberen!
Tora stopt immers nooit!
Heleen Pasma, Middelburgs Kerkblad (2014)