Koekoek éénzang
Eventjes lijkt het weer van de baan, het wetsontwerp om ritueel slachten te verbieden*). Gesneuveld in de Eerste Kamer. Maar de discussie heeft ongelooflijk veel losgewoeld. Er zijn gevoelens blootgelegd in onze samenleving, openbare en verborgen angsten, sentimenten en de behoefte om politiek te scoren.
Scheiding van kerk en staat kennen wij in Nederland. Dat is een groot goed. Het betekent dat de staat geen voorkeuren of afkeuren mag laten gelden t.o.v. geloof of godsdiensten, dat het recht niet mag meewaaien met de windwijzer op kerk, moskee, synagoge of ander geloofsgebouw. Scheiding van kerk en staat betekent ook dat een godsdienst niet aan anderen een geloofsregel mag opleggen als staatkundig recht. Een goede zaak.
Maar nu lijkt het er op dat àlle geloofsuitingen in het dagelijks leven onzichtbaar moeten worden. Wèg met de boerka, wèg met de hoofddoek, dat zal ook betekenen: wèg met de keppeltjes, wèg met de kruisjes (behalve misschien het kruis als ‘sieraad’ dat in de mode is, of je nu wel of niet iets met geloof hebt) ….
Hoe laten we ons leiden door angst! Angst voor islam, angst voor het vreemde, angst voor elkaar. Veel aandacht is er voor de waan van de dag, waarop symboolpolitiek een antwoord lijkt te geven. Maar de diepere vraag is: wat gunnen we elkaar als levensruimte? Kunnen we na eeuwenlange tolerantie nog wel òmgaan met verscheidenheid, met verschillende gewoonten, met verschillende visies, of moet het allemaal één pot nat worden? Moet iedereen zich aanpassen aan wat “men” vindt? De hemel behoede ons daarvoor!.
Hoe plat wordt onze wereld als alle godsdienst uit het openbare zicht moet verdwijnen. Als we alles in onze maatschappij bezien vanuit een “neutraal”, seculier blikveld. Als we elk verhaal, elke belevenis, afmeten naar onze eigen reikwijdte, en dàt vervolgens als maatstaf voor de hele wereld nemen.
We hebben advent en kerstfeest gevierd. Elkaar de oude verhalen verteld, verhalen van rechters en profeten. Verhalen uit de joodse traditie, Jezus’ traditie. Over liefde die licht brengt, over trouw en barmhartigheid die zichtbaar worden.
Zonder zulke verhalen blijft onze wereld in het platte vlak. Zonder verdieping in wat mensen bezielt en beweegt, blijft ons niets over dan een koekoek éénzang. De vogel die als jong alle andere vogels het nest uitgooit…
Daarom is de oproep: lééf uit de oude verhalen, stá voor wat je richtsnoer is, de normen en waarden die je zijn overgeleverd. Hou als kerk, als gemeente, als mens, vast aan de aanwijzingen van de Sinai, in een veelkleurige samenleving. Overstijg je angst en blijf elkaar de ruimte gunnen!
Heleen Pasma, Middelburgs Kerkblad (2012)
*) Op 28 maart verschijnt bij Uitgeverij Mozaiek het “DAGBOEK VAN EEN VERDOOFD RABBIJN”, persoonlijke notities bij een politieke aardverschuiving, door rabbijn Lody van de Kamp (bol.com)