Vreugde is een bijbelse opdracht!

Op zondag 4 oktober viert de kerk “Israëlzondag”.

Op deze “ene zondag in het jaar geven we, meer dan anders, uiting aan onze onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël”. Het lijkt wat vreemd. Voor een kerk die voortkomt uit de Joodse traditie, is die verbondenheid natuurlijk het hele jaar door duidelijk aanwezig.

Op 3 oktober is het Loofhuttenfeest al begonnen. Het derde oogstfeest in het jaar, dat acht dagen lang wordt gevierd. Je hebt je schaapjes op het droge, je bankrekening is gespekt. Op het moment dat je achterover kunt gaan leunen in je luie stoel, op dàt moment moet je buiten in een gammel hutje gaan bivakkeren. Een loofhut, met een dakbedekking van niks, je kijkt er zomaar doorheen. Je moet de sterren kunnen zien en je realiseren dat je niet leeft bij de gratie van je banksaldo. Je leeft immers onder de bescherming van de hemel, van God.

De voorafgaande periode, de tien dagen van het Joodse Nieuwjaar tot Grote Verzoendag, staat in het teken van inkeer en zelfkritiek, van herstel van relaties en opruimen van conflicten. Na Jom Kippoer, Grote Verzoendag, mag je dan als verzoend mens je leven weer oppakken. En dat doe je door onmiddellijk te beginnen met de bouw van een loofhutje.

Tal van symbolen horen bij dit feest. Voor mij is een van de meest aansprekende de loelav, de plantenbundel.

De Tora geeft opdracht om vier verschillende plantensoorten samen te binden: de palm (niet geurig, wel eetbaar), de mirte (wel geurig, niet eetbaar), de beekwilg (noch smaak, noch geur) en de etrog, een op citroen lijkende vrucht die zowel heerlijk geurt als lekker smaakt.

De traditie legt uit dat deze planten staan voor vier soorten mens: de mens die wel Tora leert maar het niet in praktijk brengt, de mens die niet studeert maar wel met een pannetje soep naar een zieke gaat, de mens die noch Tora leert noch in praktijk brengt (beekwilg) en de mens die zowel Tora studeert als ook het geleerde in praktijk brengt (etrog). Het mooie is dat al deze planten (deze mensen) worden samengebonden en dat tijdens de liturgie met de bundel wordt bewogen in de richting van alle vier de windstreken, dus heel de aarde omvattend. Er wordt niets en niemand weggegooid, ook de beekwilg blijft erbij. “Ketters” worden niet afgedankt. Heel de mensheid is samengebracht in deze bundel, de loelav. Een troostrijke gedachte.

Verheugen zul je je, feestvieren, met ieder om je heen (Deuteronomium 16:13 e.v.) Dat is de bijbelse opdracht in de Tora.

Op het slotfeest wordt Prediker gelezen (eet je brood met vreugde, drink je wijn met een goed hart, laten je kleren wit zijn en olie ontbreke niet op je hoofd – vier uitbundig feest!).

Op het pleintje van de Middelburgse synagoge in de Herenstraat wordt ook weer de loofhut gebouwd. Vorig jaar klonk daar de verzuchting van de chazzan (voorzanger): “Loofhuttenfeest is heerlijk, een korte dienst, en daarna gewoon feestvieren als opdracht..!”

Heleen Pasma, Middelburgs Kerkblad (2009)